Newsletters / Archives / Lupino / 2008 Lupino No 32

Lupino logo

LUPIENWERKGROEP NUUSBRIEF

Lupino 32   Januarie 2008


Lupien cultivarevaluasie: Wes- en Suid-Kaap 2007

PJA Lombard, L Smorenburg en H Agenbag
Elsenburg Diereproduksie Instituut, Departent van Landbou, Privaatsak X1, Elsenburg 7607

Algemene oorsig

Volgens beraming is daar ongeveer 14 000 ha soetlupine gedurende die 2007 seisoen in die Wes- en Suid-Kaap aangeplant. Dit is 'n afname van 2000ha in vergelyking met die 2006 seisoen. Bitterlupine se gewildheid neem toe en maak 'n groot oppervlak van totale lupine aanplantings in die Wes- en Suid-Kaap uit. Meer produsente plant bitterlupine as in die onlangse verlede, eerstens as gevolg van van die groeiende veefaktor en tweedens as wisselbougewas en gevolglike voordele.

Volgens aanduidings sal die gemiddelde saadopbrengs van soetlupine beter wees as in 2006. Daar is produsente wat saadopbrengste van 1.5 tot 2 ton/ha behaal het. Sekere areas in die Swartland het baie swaar reën in Junie gehad en versuipkolle was daarna waarneembaar tot en met oestyd. In die Eendekuil en tradisioneel laer reënvalarea was die lupine opbrengste bo-gemiddeld weens die gunstige klimaats­omstandighede. Reën en koel weer tydens oestyd het die oes van lupine in die Swartland en Suid-Kaap vertraag.

Klimaat oorsig

Klimaatstoestande tydens die 2007 seisoen was gekenmerk deur goeie reënval in die Swartland (Figuur 2). Dele het tydens die begin van Junie buitegewoon baie reën ontvang en jong gesaaides het plek-plek versuip en wortelsiektes is hierdeur bevorder. Reënval het gewissel van 320mm tot oor die 600mm gedurende die reënseisoen. Wortelsiektes het algemeen weens die baie nat omstandighede voorgekom. Die oormaat water in die grond het gunstige omstandighede vir die fusarium patogene geskep. Die maksimum en minimum temperature was onder die langtermyn gemiddeld en dis ideaal is vir gewasproduksie (Figuur 2 en 3).

In die Suid-Kaap was die reënval minder ideaal en het dit gewissel van 143mm (Tygerhoek) tot 340mm by Boontjieskraal (Figuur 1). Tygerhoek en Swellendam het onder gemiddelde reënval gehad maar die res van die Suid-Kaap het redelike tot goeie vog deur die seisoen gehad. 'n Droëer periode laat in die seisoen (Augustus tot September) by Riversdal het min invloed gehad. Die lupine was daar vroeg gesaai en reeds fisologies vêr gevorder toe die vogstremming ontstaan het. Temperature laer as gemiddelde het oor die streek voorgekom en minder druk op die beskikbare vog geplaas weens verlaagde evapotranspirasie.

Figuur 1
Suid-Kaap reënval (2007) en Tygerhoek langtermyn gemiddeld
Figuur 1 vir Suid-Kaap reënval (2007) en Tygerhoek langtermyn gemiddeld
Figuur 2
Swartland reënval (2007) en Langgewens langtermyn gemiddeld
Figuur 2 vir Swartland reënval (2007) en Langgewens langtermyn gemiddeld
Figuur 3
Gemiddelde maksimum temperatuur: langtermyn en 2007
Figuur 3: Gemiddelde maksimum temperatuur: langtermyn en 2007
Figuur 4
Gemiddelde minimum temperatuur: langtermyn en 2007
Figuur 4: Gemiddelde minimum temperatuur: langtermyn en 2007

Agronomiese praktyke

Proefpersele by beide die Swartland en Suid-Kaap lokaliteite het 'n vlak tandbewerking voor plant gekry ten einde 'n fyn en gelyke saadbed te verseker. Die proewe is geplant met 'n Wintersteiger perseelplanter. Die duisendkorrelmassa en ontkiemingspersentasie van elke cultivar is bepaal. Saaidigthede is bereken ten einde 'n mikpunt van 45 plante/m² te verseker.

Alle bemesting wat toegedien is, is gebasseer op grondontledings van grondmonsters wat by elke proefperseel geneem is. Bemesting is volgens aanbeveling van die Elsenburg grondontledingslaboratorium gedoen. As standaard is molibdeen tydens die roset-stadium toegedien. Reaksie op molibdeen aanvulling sal waarskynlik net op grond met 'n lae pH gevind word. 'n Boor bespuiting word teen die einde van die stamverlengingsfase gedoen om saadvorming te bevorder.

Onkruidbeheer waar nodig is volgens onkruidspesie en -druk toegepas. Daar is hoofsaaklik gebruik gemaak van 'n voor-opkoms bespuiting met simasien gevolg deur na-opkomsbeheer met Brodal (deflufenican), Aramo (tepraloxydim) en Focus Ultra (cycloxydim). Die beheer van insekte het hoofsaaklik bestaan uit 'n vroëe bespuiting om die saailinge te beskerm. Bespuitings later in die seisoen is gedoen vir die beheer van plantluise en bolwurms. Die middels wat gebruik is, was Dimet (dimetoaat) en Dursban (chlorpiriphos).

Met rypwording is persele geoes met 'n Wintersteiger perseelstroper waarna die saad skoongemaak en toegelaat is om 'n resulterende vogpersentasie te bereik voordat dit geweeg is. Geen smalblaar­cultivars is platgesny of met die hand geoes om uitspring verliese te voorkom nie.

Resultate

Op Tygerhoek het min verskil in die gemiddelde opbrengs tussen die eerste (25 April) en tweede aanplanting (8 Mei) voorgekom. Beide die breëblaar cultivars (Ced 6150 en Vladimir) het beter gevaar by die tweede aanplanting. Die opbrengste van die smalblaar tipes by die eerste aanplanting het gewissel van 1.245 ton/ha (LAF 8) tot 2.510 ton/ha (LAG 28). By die tweede aanplanting was die opbrengste baie dieselfde en het gewissel van 1.269 ton/ha (Tanjil) tot 2.213 ton/ha (LAG 28).

In die Suid-Kaap was die smalblaarcultivar Mandelup (2.183 ton/ha) gemiddeld die beste cultivar. Cedara 6150 (1.912 ton/ha) was tweede gevolg deur Quilinock (1.703 ton/ha) en Tanjil (1.553 ton/ha). By LAG 28, LAG 16-3, Polenez en LAF 8 is die saad geneig om uit te spring en sal hierdie cultivars nie verder in die proewe geëvalueer word nie. Vladimir het weens die baie nat toestande by Swellendam wortelsiektes gekry en gevolglik was sy produksie baie laag.

Die proefopbrengste was beter in die Swartland as in die Suid-Kaap. Die saadopbrengs het gewissel van 1.403 ton/ha (Philadelphia) tot 2.488 ton (Hopefield). Die opbrengs van die tweede aanplanting (2.226 ton/ha) by Langgewens was heelwat beter as die eerste aanplanting (2.019 ton/ha). Die warm droë weer in die begin van September kan 'n rede wees waarom die eerste aanplanting swakker gevaar het. Die proef by Philadelphia is laat aangeplant en wortelsiektes het by baie plante op 'n laat stadium voorgekom. Bruinblaarvlek het by Hopefield voorgekom en veral die opbrengs van CED 6150 benadeel.

Tabel 1
Lupiene 2007 in die Wes-Kaap
Lokaliteite Langgewens sv Darling sv Hopefield sv Philadelphia sv Eendekuil sv Swartland Swartland
1 2007 2006
Oesdatum 8 Mei 11 Mei 16 Mei 11 Mei 9 Mei
CED 6150 1672 0 0 2010
HE 16 1347 0 0
Mandelup 1991 2835 1667 3144 2327 2393 2254
Tanjil 1925 1881 1595 2728 1585 1943 1809
Quilinock 1898 1947 2367 2493 1969 2135 2004
16 1493 2294 2193 2421 1835 2047
23 1854 3242 1858 3433 1459 2369
24 1767 2647 2083 1994 2192 2137
25 1718 1983 1841 3040 1717 2060
27 1568 2223 2122 2833 1691 2087
35 1959 2612 2174 3799 1911 2491
36 1998 2984 2310 3320 1660 2454
37 1880 1772 2001 1739 1780 1834
39 1798 1851 1887 1957 1656 1830
42 2044 2733 2237 4019 2215 2650
Gemiddeld 2070 2385 2026 2840 1600 1895
Tabel 2
Lupiene 2007 in die Suid-Kaap
Lokaliteite Tygerhoek sv Tygerhoek sv Swellendam sv Napier sv Caledon sv Riversdal sv Suid-Kaap rg Suid-Kaap
1 2 2007 2006
CED 6150 1816 1847 2298 2454 1566 2565 2091 1912
HE 16 1765 1216 2164 2615 1126 2611 1916
Mandelup 1806 2522 1987 2843 1925 3058 2357 2183
Tanjil 2032 1232 1674 1943 1148 2629 1776 1553
Quilinock 2128 1188 2036 2465 1250 2677 1958 1703
16 1645 2309 1734 2089 2022 2736 2089
23 490 1550 2132 2299 1215 2628 1719
24 1531 1878 2618 2360 2166 2835 2231
25 1630 2345 1764 2316 2038 2834 2154
27 1399 2141 1756 2364 1912 2448 2003
35 1179 1792 2095 2237 1843 2988 2022
36 706 1531 2079 2185 1565 2807 1812
37 2230 1571 1853 2334 1401 2875 2044
39 1649 1719 1659 2061 1638 2398 1854
42 1604 1872 1951 2342 1394 2742 1984
Gemiddeld 1574 1781 2292 2327 1614 3141 2122

In die Swartland was die smalblaarcultivar Mandelup (2.254 ton/ha) gemiddeld die beste cultivar. Vladimir (2.112 ton/ha) was tweede gevolg deur Ced 6150 (2.010 ton/ha), Quilinock (2.004 ton/ha) en Tanjil (1.809 ton/ha). Mandelup was in beide gebiede die beste smalblaarcultivar gevolg deur Quilinock en Tanjil.


Enquiries / Navrae

Institute for Plant Production, Department of Agriculture Western Cape
Instituut vir Plantproduksie, Wes-Kaapse Departement van Landbou
Private Bag/Privaatsak X1, Elsenburg 7607   T. 021 808 5321   E. pietl@elsenburg.com

Editors / Redaksie

PJA Lombard   J Bruwer   Dr N Kotze
Sponsored by the Protein Research Foundation
Geborg deur die Proteïennavorsingstigting

Subscribe to this newsletter